Елдос Сметов: «Теледидар орнына гүлсауыт сыйлады»

Қазақстан мен әлем спортындағы ең қызық жаңалықтарды бірінші болып біл

<div style="text-align: justify;"> <strong>Тамыздың соңында Бразилияның Рио-Де-Жанейро қаласында дзюдоистер үшін ең маңыздың турнирдің жалауы желбірейді. Мұхиттың арғы жағында өтетін әлем біріншілігіне Қазақстанның ең мықты спортшылары аттанады. Жігіттерден тек жеңіс күтетін жанкүйерлер «алтыннан» дәмелі. «Чемпион болады-ау» дегендердің ішінде Максим Раковпен қатар Елдос Сметов есімді жас дарын тұр.  20 жасар Елдос тура үш жыл бұрын жастар арасында чемпион атанған. Кейін, 2011 жылы Ташкентте өткен әлем кубогында топ жарды. Өкінішке қарай, Бангкокта өткен сары құрлық бәсекесінде финалға дейін жете алмай қоланы місе тұтқан болатын. «PROСПОРТ Қазақстан» тілшісі «алтыннан алқа тағынам» деп арманның ақ туын желбіретіп ұшқалы тұрған саңлақпен тілдесіп қайтқан болатын.</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>«PROСПОРТ» дерегі</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>Елдос Сметов</strong>, дзюдошы</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> Халықаралық дәрежедегі спорт шебері</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>Туған жері мен күні</strong>: 09.09.1992 жылы туған, Луговое, Жамбыл обл.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>Тараз қаласының намысын қорғайды.</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>Салмақ дәрежесі</strong>:  60 кг (2011 жылдан бері)</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>Жетістіктері</strong>:</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> Жастар арасынадағы әлем чемпионатының жеңімпазы (2010 ж. Марокко), Жастар арасындағы әлем чемпионатының қола жүлдегері (2011 ж. ОАР), Әлем кубогының иегері (2011 ж. Өзбекстан), Еуропа кубогының жеңімпазы (2013 ж. Польша), Еуропы кубогының күміс жүлдегері (2013 ж. Грузия), Гран-при кезеңінің күміс жүлдегері (2013 ж. Түркия), Азия чемпионатының қола жүлдегері (2013 ж. Таиланд)</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>Әлемдік рейтингідегі орны: 9</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Елдос, сізге қойылатын басты сұрақтың бірі, Бразилияға баратын болдыңыз ба? Бапкер сізді таңдап, талаптар қойып отыр ма?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Негізгі құрам Азия біріншілігі мен Түменде өткен «Әлем жұлдыздары» турнирінен кейін белгіленіп қойған. Дәл қазір мен әлем чемионатына дайындалып жатырмын.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: center;"> <span style="font-size:16px;"><em>Бір аға келіп: «Кімсіңдер?» деп сұрады. </em></span></div> <div style="text-align: center;"> <span style="font-size:16px;"><em>Сол кісі менің алғашқы бапкерім – Ахмет Жұмағұлов</em></span></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Қазіргі таңда болашағынан үміт күттіретін спортшылар қатарындасыз. Десек те сіз жайлы дерек ғаламторда өте аз екен. Көбірек сыр шертсеңіз, сізді спортқа үлкен ағаңыз Жандостың ізін басып келіпті дейді...</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Кішкентаймыздан күреске әуестенетінбіз, ауылда тұрғанда ағам еркін күреспен айналысатын. Жаттығып жатқан кезінде мен артынан қайталайтынмын. Ал дзюдоға бір күнде бардық. Таразда тұрғанда мен бес жаста  едім, ағам тоғызда. Ата-анамыз кешке дейін жұмыста. Біз өз бетімізбен үйде жүреміз. Сөйтіп дәл үйдің жанындағы спорт мектебіне бас сұқтық. Ақ кимоно киіп күресіп жатқан жігіттердің өнеріне таңданып қалыппын. Айналып кеп сальто жасайды! Жүгіріп, секіріп арттарынан қалмай әдістерін қайталай бастадық. Сосын бір аға келіп (күледі): «Кімсіңдер?» деп сұрады. Сол кісі менің алғашқы бапкерім – Ахмет Жұмағұлов.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Дзюдоны әдемі киім үшін таңдадыңыз ба сонда? </strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Солайда шығар. Суға түскенде киетін киімге ұқсайтын күрестің өзге түрлерімен салыстырғанда сәнді көрінеді, әрі мұнда айла-тәсілдер де көркем байқасаңыз. Дзюдоны бірден таңдадым.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Жандос ше, үлкен спортпен айналысады ма?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Ол  2008 жылы тізесінен қатты жарақат алып дем алыс алған. Енді жаттығуға қайта кірісіп, келер жылы өтетін ел біріншілігіне қатыспақ.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Алғаш рет жетістікке жеткеніңізде қанша жаста болдыңыз?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Алты жасымда Алматыда өткен балалар турниріне қатысқанмын. Өз салмағым 18-ақ келі болса да 21 келіге дейінгі салмақта топ жардым.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Медальдар сақталды ма?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Медаль болмаған да. Басында үлкен теледидар береді деп сендіріп қойған. Үйге жеткізе алмаймын-ау деп уайымдап әкемді ертіп әкелгем Алматыға. Жеңетінімді білдім. Алайда оны да бермеді. Марапаттау кезінде теледидардың үлкен қорапшасынан гүлсауыт алып шықты. Сонда жылап жіберіппін. Бала алданып қалды (күледі).</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Әлгі жеңістен кейін әке-шешеңіз сізден үлкен спортшы шығатынын сезді ме?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Жоқ. Аса мән бермеді. Ағам екеуіміз уақытты бос өткізбей әншейін спортпен айналысып жүр деп ойлады. Кейін Астанадағы Мұңайтпасов атындағы спорт мектебіне түскенімде ғана әкем ойлана бастады. Тоғызыншы сыныпта Алматыдағы интернатқа көшіп жастар біріншілігіне қатыса бастадым. Алғашында үшінші орын алдым, бір жылдан кейін екінші сатыға көтерілдім. Содан соң Германияға жарысқа аттандым. Ұтқан соң Азия чемпионатына барып бірінші орын алдым. Сонда әкем айта бастады жетістікке жете алатынымды. Артынша жастар арасындағы әлем чемпионатында топ жардым.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - <strong>Сол жылы Мороккода өткен чемпионатта сіз 55 келіге дейінгі салмақта  өнер көрсеттіңіз. Бір жылдан кейін Кейптаунда 60 келі болып шықтыңыз. Салмақ ауыстырғанның кесірінен алтын бұйырмады ма?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Негізі, екінші әлем біріншілігінде жартылайфиналда жапонды жеңген болатынмын. Төрешілер тайдырды жолдан. Әдіс жасасам ұпайымды қоймайды. Бірақ бұл қалыпты жағдай. Ірі жарыстарда да «көз қысты бармақ басты» әрекеттер алға басып кететіні бар. Әсіресе төрешілердің жапондарға бүйрегі бұрып тұратыны қызық.  Дегенмен салмақ ауыстыру да оңай емес. Себебі «салмақ қуалағанда» басқалары 64-65 келіні қалыпты ұстап тұрса. Менің орта салмағым 58 келіні құрады. Шапшаңдығымның арқасында жүлдегерлер қатарына іліндім әйтеуір.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: center;"> <span style="font-size:16px;"><em>«Әткеншекпен тербелгенде бағанасы шыдамай «пырт» етіп сынды.</em></span></div> <div style="text-align: center;"> <span style="font-size:16px;"><em>Діңгегі басыма тиіп қанжоса болдым»</em></span></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Соңғы өткен Қазақстан чемпионатында бісінші орын алдыңыз, қарсыластар өкшені басып келеді ме?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Әрине, қалысып тұрған ешкім жоқ. Асқат Тельмановтың өзін алып қараңыз, әлем рейтингісінде он бірінші орында тұр, мен тоғызыншымын. Ел біріншілігі алдында физикалық дайындығым да нашар еді.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Тұмау тиді ме?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Жоқ. Бала кезімде бастан жарақат алғанмын. 11 жыл бұрын. Әткеншекпен тербелгенде бағанасы шыдамай «пырт» етіп сынды. Діңгегі басыма тиіп қанжоса болдым. Кейін ұзақ емделіп, әке-шешем «спорттан бас тарт» деді. Бір жыл ембеліп дзюдоға қайта оралдым. Содан бері қатты күтінетін болдым. Аура қалсам басым солқылдайды да тұрады.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Қазан Универсиадасына,  Мәскеудегі Гранд-Слэмге неге бармадыңыз?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Қазанға баруға болатын еді. Алайда әлем біріншілігі жақындап қалғандықтан бапкерлер жібермеді. Ештеңе етпейді. Мәселен мені жеңген Ибраев Рустам есімді жігіт аттанды ол жарысқа.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Сіздің ойыңызша, командамыз Универсиадада жақсы өнер көрсетті ме?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Онша емес, әрине. Медаль болмаған соң көңіл толмайды ғой.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Универсадада бірінші орын алған спортшыларға мемлекет үш мың АҚШ долларынан берді. Олимпиадаға қатысқандармен салыстырсақ арасы жер мен көктей, оларға 250 000-нан таратқан. Осы себепті де кейбір спортшыларымыз қатысудан бас тартты деп есептмейсіз бе?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Білмеймін. Мұндай ірі жарыстардан ешқай спортшы бас тарпайды деп ойлаймын. Бапкерім мені жібергенде қуана-қуана барушы едім.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: center;"> <span style="font-size:16px;"><em>Жастар біріншілігін жеңгенде 5000-ға байыдым</em></span></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Азия мен Әлем біріншілігінде жеңіске жеткендерге мемлекет сыйақы қарастырған ба?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Иә, ересектер арасындағы әлем чемионатын ұтсаң федерация 100 000 доллар береді, көлік пен пәтерді есептемегенде. Мен жастар біріншілігін жеңгенде 5000-ға байыдым. Облыс әкімшілігі де қосымша 8000 доллар сыйлады.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Қазақстандағы ең мықты дзюдошы деп кімді есептейсіз?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Максимді, әрине (Раков). Асхат Тельманов пен Наурызбек Майлашев те осал емес.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Риода басты қарсыласыңыз кім болады?</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Рейтингідегі көшбасшылар. Такато мен Галстян. Жалпы Ресейліктер, жапондар мен моңғолдар өте мықты.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> <strong>- Жанкүйерлер сізден «алтын» күтіп отыр.</strong></div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;"> - Әлбетте күтсін. Сол үшін тер төгіп жаттығып жүрмін.</div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: justify;">  </div> <div style="text-align: right;">  </div> <div style="text-align: right;"> <em>Евгений ГАЙДАМАКИН</em></div> <div style="text-align: right;">  </div> <div style="text-align: right;"> <em><strong>Аударған</strong>: Қайсар ОҚАСОВ</em></div> <div style="text-align: right;">  </div> <div style="text-align: right;"> <a href="http://www.prosportkz.kz/ru/news/25016.html"><strong><em>Түпнұсқасы</em></strong></a></div>

Ошибка в тексте? Выделите и нажмите Ctrl+Enter

Подписывайтесь на cпортивные новости Казахстана и мира

Комментарии

Для того, чтобы оставить комментарий, или