KazChess Masters 2025: жеңімпаз – Алексей Сарана, қола жүлдегер – Қазыбек Нөгербек
Алматыда өткен халықаралық шахмат турнирі KazChess Masters 2025 турнирінің жеңімпазы 25 жастағы Алексей Сарана болды. 3-ші орында – биылғы Қазақстан чемпионы, 21 жастағы Қазыбек Нөгербек.
21–29 қараша аралығында Алматыда KazChess/Қазақстан шахмат федерациясы (ҚШФ) ұйымдастырған, қатысушылардың орташа рейтингі 2572 болған жоғары XIII санатты турнир өтті. Оған бес шетелдік гроссмейстер және Қазақстан ерлер құрамасының бес мүшесі қатысты.
Олар классикалық уақыт бақылауымен өтетін айналмалы жүйе бойынша ойнады: алғашқы 40 жүріске – 90 минут, партия соңына дейін – қосымша 30 минут, әр жүрістен кейін – 30 секундтан қосымша уақыт берілді.
Турнир кестесінің жоғарғы бөлігінде жағдай калейдоскоп секілді өзгеріп отырды. Бастапқыда турнирдің рейтинг фавориті, 25 жастағы Алексей Сарана қатарынан үш жеңіске жетті. Алайда 5 турдан кейін оған 29 жастағы тағы бір экс-ресейлік Максим Чигаев теңесті. Бір тур өтеді – Сарана қайтадан жеке-дара көшбасшы. Тағы бір тур – бұл мәртебені 19 жастағы Володар Мурзин иемденеді. 8-ші турда Сарана мен Мурзин көшбасшылар арасындағы шешуші кездесуде өзара күш сынасты – және серб шахматшысы жеңіске жетті!
Осылайша, соңғы 9-шы тур алдында көшбасшы – 5½ ұпай жинаған Алексей Сарана, одан жарты ұпайға кейін Максим Чигаев, Володар Мурзин және біздің Қазыбек Нөгербек болды, ал тағы бір ұпай кейін – Денис Махнёв пен Борис Гельфанд тұрды.
Соңғы турда жұптар былайша кездескен: Мамедов – Сарана, Мурзин – Чигаев, Нөгербек – Гельфанд, Аңсат – Махнёв және Картикеян – Нұрғалиев.
Алғаш болып партияларын аяқтағандар – жақында көш бастаған Мурзин мен Чигаев: 30-шы жүрісте тең ойынмен аяқтады. Одан соң Қазыбек Нөгербек тәуекелге бармай, 57 жастағы Гельфандпен форсирленген тең ойынға келісті (әлемдік шахмат тәжіне 2012 жылғы үміткер матчына қатысқан Гельфанд осыған дейін 7 рет қатарынан тең ойнап, Алдияр Аңсатты жеңген болатын).
Бұл кезде Сарананың Мамедовқа қарсы партиясында «бір сарбаз кем» болғанымен, уақыт бойынша үлкен артықшылығы бар еді – 42 минутқа қарсы 1 жарым минут. Ақыры сол шешуші рөл атқарды: Мамедов бақылау жүрісі – 40-шы жүріске дейін жеткенімен, позициясын қатты нашарлатып алды, сондықтан қаралардың 53-ші жүрісінен кейін берілді. Жеңімпаз анықталды! Сербиялық гроссмейстер үшін бұл – Қазақстан жеріндегі алғашқы үлкен жетістік емес: маусым айында ол Владимир Дворкович мемориалы – Aktobe Open 2025 турнирін жеңіп алған еді.
Бірақ турнир мұнымен аяқталған жоқ: Денис Махнёв принципті кездесуде Алдияр Аңсатты айқын түрде жеңді, алайда – 3-ші орын үшін жарыста Қазыбек Нөгербекті қуып жете алмады.
KazChess Masters 2025:
1. GM Алексей Сарана (2675, Сербия) – 6½ очка;
2. GM Максим Чигаев (2628, Испания) – 5½;
3. GM Қазыбек Нөгербек (2538, Қазақстан) – 5½;
4. GM Денис Махнёв (2525, Қазақстан) – 5½;
5. GM Володар Мурзин (2655, FIDE) – 5½;
6. GM Борис Гельфанд (2633, Израиль) – 5;
7. GM Мурали Картикеян (2662, Үндістан) – 4½;
8. IM Сауат Нұрғалиев (2437, Қазақстан) – 2½;
9. IM Алдияр Аңсат (2476, Қазақстан) – 2½;
10. GM Эдгар Мамедов (2492, Қазақстан) – 2.